پايه گذار علم فتوگرامتري يک سرگرد فرانسوي به نام لوسدا(A. Laussedat) بوده است. او در سال ???? به کميسيون آکادمي علوم پاريس نشان داد که انسان چگونه ميتواند با استفاده از زوج عکس، مختصات نقاط را محاسبه کند. در همين زمان در آلمان شخصي به نام مايدن باور(A. Meydenbaver) اولين آزمايش موفق خود را تحت عنوان فتوگرامتري ساختمان پشت سر گذاشت. اين علم در اتريش از تاريخ ???? تاکنون مورد استفاده قرار گرفته است. دو مهندس اتريشي به نامهاي هافرل(Hefferl) و ماورر(Maurer) اولين طرح دستگاه فتوگرامتري را جهت استفاده در راهسازي و آبرساني به انجام رساندند. بعد از اينکه در سال ???? پالفريش (Pulfrich ) مقدمات علم ستريوفتوگرامتري را ارائه کرد، راه را براي مخترع با ذوقي به نام اورلز (Orels) که دستگاه استريواتوگراف را در سال ???? اختراع کرد، هموار ساخت .
درحال حاضر سازمان نقشه برداري کشور با در اختيار داشتن يک فروند هواپيماي جت فالکن(Falcon) و چهار فروند هواپيماي دورنير(Dornier)، توانايي تهيه عکسهاي هوايي را در هر نقطه از کشور دارد. اين هواپيماها با برد پروازي ?/? ساعت و ارتفاع پرواز بين ??? الي ????? پا، عکسبرداري از هر نقطه و با هر مقياس لازم را ممکن ميسازند.
با نصب این برنامه بر روی سیستم رایانه خود و اتصال جی پی اس دستی گارمین توسط کابل به سیستم میتوانید اطلاعات خود را از روی دستگاه دانلود یا به آن آپلود کنید .
ايجاد شبکه پيمايش در اجراي پروژه هاي نقشه برداري طبق دستور العمل هاي سازمان نقشه برداري کشور :
يکي از مهمترين کارهايي که در اجراي تمام پروژه هاي نقشه برداري قبل از شروع عمليات برداشت بسيار مورد توجه است . ايجاد شبکه اي از نقاط در محيط کار و منطقه است .که با انجام پيمايش و جمع آوري اطلاعات طول و زاويه مربوط به هر امتداد و بررسي خطاي رخ داده در هر امتداد با استفاده از روش هاي سرشکني ، خطاي موجود را سرشکن مي کنيم و مختصات صحيصح مربوط به هر نقطه را بدست مي آوريم . در اين مبحث مي پردازيم به چگونگي ايجاد شبکه هاي پيمايش طبق دستور العمل هاي سازمان نقشه برداري کشور.
سنجش از دور دانش و فن جمعآوری اطلاعات از عوارض سطح زمین، بدون تماس فیزیکی با آنها است.
سنجش از دور شامل اندازهگیری و ثبت انرژی بازتابی از سطح زمین و جو پیرامون آن از یک نقطه مناسب بالاتر از سطح زمین است. پرتوهای بازتابی که از نوع امواج الکترومغناطیسی هستند، میتوانند دارای منابع گوناگونی همانند پرتوهای خورشیدی، پرتوهای حرارتی اجسام یا حتی پرتوهای مصنوعی باشند. سنجش از دور، دانش بسیار گستردهای است، که از جهات مختلف توسط صاحبنظران زیادی از جمله Campbell، Lillesand و Kiffer و Sabins به معرفی آن پرداخته شدهاست. Campbell با سعی در بیان کلّی از سنجش از دور، این مقوله را چنین تعریف میکند: سنجش از دور عبارتست از بدست آوردن اطلاعاتی از سطح زمین و سطح دریاها با استفاده از تصاویری که بر فراز آنها بکمک قسمتهایی از طیف الکترومغناطیس که از سطح زمین تابیده یا بازتابیده میگردد، اخذ میشود. همانطور که در بالا نیز شرح داده شد، سنجش از دور از انرژی الکترومغناطیسی بهره میگیرد. قویترین منبع تولیدکنندة این انرژی، خورشید است، در تمامی طیف الکترومغناطیس، تابش میکند. در کنار منبع طبیعی تولید انرژی الکترومغناطیسی که در سنجش از دور غیر فعال کاربرد دارد، انرژی الکترومغناطیسی میتواند بطور مصنوعی نیزتولید شود که آنرا اصطلاحاً سنجش از دور فعال مینامند. وقتی انرژی الکترومغناطیسی به زمین میرسد، قسمتی از آن بازتابیده و قسمت دیگری جذب میشود. انرژی جذب شده ممکن است متعاقباً تابش گردد، که این تابش عمدتاً در طیف فروسرخ رخ میدهد. سهم بازتاب شده یا جذب و تابش مجدد شدة انرژی الکترومغناطیسی، برای مواد مختلف متفاوت است. با اندازهگیری مقدار انرژی الکترومغناطیسی بازتابی و یا تابش شده و مقایسه آن با منحنیهای بازتاب طیفی موادی معین، میتوان اطلاعاتی از سطح خشکی و سطح دریاها بدست آورد.
پرتوهای بازتابیده شده از اجسام زمینی توسط سنجندههای ویژهای به صورت قابل نمایش و پردازش ثبت و ذخیره میشوند.
مقیاس در نقشه عبارت است از نسبت طول اندازه گیری شده روی نقشه به طول افقی مشابه روی زمین یا به عبارت دیگر مقیاس عبارت است از نسبت طول ab روی نقشه به طول AB افقی روی زمین.
کاربرد مقیاس برای ثبت در نقشهکشی مکانیک و ثبت قطعات کوچک معمولا نقشه به اندازه واقعی یا ۱:۱ ترسیم میشود، و در صنعت الکترونیک نقشه معمولا بزرگتر از اندازه واقعی ترسیم میشود(مثلا ۱۰ برابر بزرگتر) که در این صورت مقیاس نقشه ۱۰:۱ خواهد بود.در نقشههای ساختمانی اکثرامقیاس نقشه عددی است کسری که صورت آن یک و مخرج آنعددی صحیح است که نقشه به نسبت آن کوچک شدهاست.
روشهای استفاده از مقیاس در نقشه مقیاس ساده: که به صورت کلی آن 1\ 1000 میباشد و در کشورهایی که دارای سیستم متریک هستند مورد استفاده است و معین کننده این است که 1mm روی نقشه مساوی 1 متر روی زمین میباشد.مثلاً 1\ 25000 یعنی 1mm روی نقشه مطابق 25 متر روی زمین است. مقیاس مرکب: در کشورهایی که سیستم غیر متریک دارند مانند آمریکا و انگلیس از این مقیاس استفاده میکنند مثلاً 2in\ 5Mi یعنی 2 اینچ روی نقشه مطابق 5 مایل روی زمین میباشد. مقیاس خطی: عبارت است از خطی که به تقسیمات مساوی افراز شده و هر قسمت آن طول معینی از نقشه را در روی نقشه نشان میدهد.از مزایای مقیاس خطی این است که اگر نقشه در اثر عوامل جوی تغییر بعد داد مقیاس خطی هم تغییر بعد میدهد واندازه گیری با این مقیاس روی نقشه با مقدار افقی آن در زمین مطابقت می نماید.
۱- اثرات (خطای) اتمسفریک اطراف زمین را اتمسفرفرا گرفته است . این اتمسفردارای دو لایه عمده«ترو پسفر»و «یونوسفر» میباشد. تا حدود ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر اتمسفر زمین را تروپسفر و تا۱۰۰۰ کیلومتری را یونوسفر می گویند که نسبت به سیگنال های جی پی اس (GPS) یک محیط dispersive است. یعنی امواج با فرکانس های مختلف تاخیر و تقدم فازهای متفاوتی دارند. میزان این تاخیر وابسته به تعداد الکترون های لایه یونوسفر (TEC) است که با زمان تغییر میکند. عامل اصلی در ایجاد بیش از ۵۰ تا ۶۰در صد از خطاها در اندازه گیری های سیستم جی پی اس (GPS) ناشی از اتمسفر (ترو پسفر و یونوسفر ) است. ما اثریونسفر را به روش اندازه گیری تفاضلی عملاً در نقشه برداری کاهش می دهیم . اثر لایه یونسفر بر روی اندازه گیری های ماهواره ای ۴ برابر درشب کمتر از همین اثر در روز می باشد چرا؟ جواب این سئوال را بدین گونه توجیه می نمائیم که چون، اولاً لایه های تشکیل دهنده یونسفر (به ترتیب نزدیکی با سطح زمین ): (D)و(E)و(F2)و(F1)می باشند .
ریشه یونانی کلمه ژئودزی (Geodesy) معنای تقسیم زمین است اما اسم این دانش همچون اسم هندسه (Geo+metry) تنها ریشهی تاریخی این دانش را نشان میدهد و همینطور که از نام این دو دانش مشخص است و با نگاهی تاریخی به این دو دانش میبینیم، علم ژئودزی با علم هندسه یک مهد و خاستگاه تاریخی داشته اند. ژئودزی هم شاخهای از ریاضیات کاربردی و هم شاخهای از علوم زمین محسوب میگردد. تمامی علوم زمین (همچون ژئوفیزیک، جغرافیا، زمین شناسی ...) به بررسی مبدا پیدایش انسان یعنی زمین میپردازند و هریک فنون و علمی را برای این امر اختیار مینماید، به عنوان مثال ژئوفیزیک، دانش فیزیک را و ژئوشیمی دانش شیمی را، جغرافیا (Geography) فنون کارتوگرافی را و ... و در این بین ژئودزی علمی است که از هندسه برای شناخت مبدا انسان یعنی زمین کمک میگیرد، بهتر است بگوییم ژئودزی دانشی است که با چشمان هندسه به زمین مینگرد.